Skip to main content

Nguyễn Hoàng Lâm - Chánh án TAND huyện Mỹ Tú: Nâng cao chất lượng tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm

(10/02/2020 13:52)

1. Thực trạng tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm thời gian qua

Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02-6-2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đề ra mục tiêu “Xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; hoạt động tư pháp mà trọng tâm là hoạt động xét xử được tiến hành có hiệu quả và hiệu lực cao”, đồng thời xác định nhiệm vụ “Đổi mới việc tổ chức phiên tòa xét xử, xác định rõ hơn vị trí, quyền hạn, trách nhiệm của người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng theo hướng bảo đảm tính công khai, dân chủ, nghiêm minh; nâng cao chất lượng tranh tụng tại các phiên tòa xét xử, coi đây là khâu đột phá của hoạt động tư pháp”. Chỉ thị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao về việc triển khai, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm công tác năm 2020 của các Tòa án cũng nêu rõ tiếp tục thực hiện tốt 14 giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng công tác xét xử và một trong những lưu ý để thực hiện nhiệm vụ này là thực hiện tốt các yêu cầu của phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp, tăng cường tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm, coi đây là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của mỗi Thẩm phán, nâng cao chất lượng việc rút kinh nghiệm sau mỗi phiên tòa, không làm chiếu lệ, hình thức, mỗi Thẩm phán chủ tọa ít nhất một phiên tòa rút kinh nghiệm. Tùy tình hình thực tiễn, lãnh đạo đơn vị xem xét giao bổ sung chỉ tiêu này cho từng Thẩm phán.

Để thống nhất về nhận thức, cách thức tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm, trước đó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao cũng đã ban hành hướng dẫn số 136/HD-TANDTC ngày 30-3-2017, về công tác tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm theo yêu cầu cải cách tư pháp. Tuy nhiên, công tác tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm nội bộ trong thời gian qua chưa đạt được yêu cầu đề ra, còn nhiều hạn chế, bất cập như những vụ án được chọn còn đơn giản, thiếu luật sư tham gia; việc phối hợp tổ chức phiên tòa giữa Tòa án và Viện kiểm sát chưa tốt; thành phần tham dự phiên tòa không đầy đủ; nhiều Thẩm phán chưa chuẩn bị tốt hồ sơ xét xử, còn mang tính hình thức, chưa xem đây là công việc thường xuyên để trao dồi, học hỏi, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, điều khiển phiên tòa còn lúng túng, nặng xét hỏi, chưa thật sự đảm bảo nguyên tắc tranh tụng; việc tổ chức họp rút kinh nghiệm sau khi phiên tòa kết thúc chưa đảm bảo, còn hoa loa, những người tham dự còn ngại đóng góp ý kiến cho Thẩm phán nên Thẩm phán chưa thấy hết được những ưu điểm, hạn chế của mình….

2. Giải pháp nâng cao chất lượng tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm

Từ thực trạng nêu trên, chúng tôi mạnh dạn đề xuất một số giải pháp sau đây nhằm nâng cao chất lượng tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm trong thời gian tới:

Thứ nhất: Lãnh đạo các đơn vị cần phải nêu cao tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu, phải quán triệt một cách đầy đủ các chủ trương, chỉ thị, hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tỉnh về việc tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm đến toàn thể cán bộ, công chức, nhất là Thẩm phán trong đơn vị, để từng đồng chí nhận thức được tầm quan trọng, ý nghĩa, lợi ích mang lại sau khi tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm.

Thứ hai, Các đơn vị cần phải chủ động và tăng cường hơn nữa công tác phối hợp giữa Tòa án và Viện kiểm sát cùng cấp trong việc tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm, cụ thể là cần phải trao đổi, thống nhất giữa Lãnh đạo hai cơ quan trong việc lựa chọn phiên tòa rút kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xét xử, thông qua đó, đánh giá được vai trò và trình độ nghiệp vụ của các Thẩm phán và Thư ký Tòa án trong quá trình xét xử các vụ án, cũng như được năng lực chuyên môn của đội ngũ Kiểm sát viên. Lãnh đạo hai cơ quan cần chỉ đạo đội ngũ Thẩm phán, Kiểm sát viên làm tốt công tác chuẩn bị xét xử. Đối với Tòa án, cần phải chỉ đạo Thẩm phán chuẩn bị tốt đề cương xét hỏi. Đây là công việc quan trọng nhất, vì trong thực tế cho thấy dù công tác chuẩn bị có tốt đến đâu nhưng Thẩm phán không dự liệu được các tình huống có thể xảy ra tại phiên tòa thì ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng các phiên tòa. Đồng thời, lãnh đạo phải tiến hành kiểm tra, duyệt lại đề cương xét hỏi. Việc tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm góp phần không nhỏ vào việc thực hiện có hiệu quả công tác chuyên môn nghiệp vụ theo chức năng, nhiệm vụ của Tòa án.

        Thứ ba, Thẩm phán phải thường xuyên nghiên cứu, nắm vững các các quy định của pháp luật, đặc biệt là pháp luật tố tụng để điều khiển phiên tòa đúng trình tự, thủ tục, đảm bảo công khai, minh bạch, dân chủ, công bằng, tạo điều kiện cho chủ thể có quyền tranh tụng được tranh tụng thoải mái nhằm xác định sự thật khách quan của vụ án. Phán quyết của Tòa án phải dựa trên kết quả tranh tụng tại phiên tòa, có tính thuyết phục cao, được mọi người đồng tình, ủng hộ, hạn chế được việc bị kháng cáo, kháng nghị.

Sau cùng, chú trọng và đổi mới cách thức tổ chức rút kinh nghiệm sau phiên tòa. Cần phải xác định đây là việc làm cần thiết và bắt buộc của quy trình tổ chức một phiên tòa rút kinh nghiệm và là cơ hội tốt nhất giúp cho Thẩm phán trau dồi kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ. Thành phần tham gia họp rút kinh nghiệm phải có lãnh đạo và các thành viên tham dự theo dõi phiên tòa. Nội dung rút kinh nghiệm bao gồm cả công tác xây dựng, nghiên cứu hồ sơ vụ án cho đến công tác chuẩn bị xét xử và xét xử tại phiên tòa. Đặc biệt là các kỹ năng của Thẩm phán tại phiên tòa như thủ tục bắt đầu phiên tòa, điều khiển phần tranh tụng tại phiên tòa, tuyên án và tác phong, ứng xử, xử lý tình huống mới phát sinh tại phiên tòa. Lãnh đạo phải nêu rõ những ưu điểm, tồn tại của Thẩm phán tại phiên tòa, những vấn đề cần rút kinh nghiệm chung về nghiệp vụ và cả về công tác tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm.

Nếu chúng ta thực hiện tốt các giải pháp này thì chất lượng giải quyết án sẽ ngày càng được nâng lên, hạn chế được án oan, sai, án bị hủy, sửa do lỗi chủ quan của Thẩm phán.


Ý kiến bạn đọc

0 Bình luận

Ý kiến bình luận

Đổi mã xác nhận

Các tin khác

Lượt xem: 40
cdscv